Internationale reuring doorbreekt zwijgcultuur in gymsportwereld

Internationale reuring doorbreekt zwijgcultuur in gymsportwereld

ROTTERDAM –  Diverse recente documentaires en talkshows over de ontluisterende ontmaskering en berechting van een voormalig hoog aangeschreven sport- en bondsarts die onder het mom van zijn beroep dertig jaar lang honderden slachtoffers kon aanranden in de artistieke sportwereld – in het turnen, kunstrijden, cheerleading, danssport – dankzij c.q. met de medewerking van de verantwoordelijke bestuurders bij bond, universiteit en club in het door geld en macht gecorrumpeerde systeem in de VS, hebben zoveel reuring op gang gebracht dat er een omwentelings- en emancipatiestorm woedt in de internationale gymsportwereld die steeds omvangrijker wordt en inmiddels ook Europa bereikt heeft, waaronder ook Groot-Brittannië, België en Nederland. De bolwerken van gymnastiekunie DG/KNGU en de Vlaamse GymnastiekFederatie liggen onder vuur nu steeds meer sporters de zwijgcultuur verzaken en de barrières van de angst doorbreken. De roep van vernieuwing en verandering klopt op de deur. Het is van groot belang elkaar nu te steunen in woord en daad om dit te kunnen verwerken.

NB: In overleg met hiertoe opgeleide deskundigen melden we hierbij dat het verstandig is dat mensen die te maken hebben gehad met onveilige sportsituaties en nu door alle publicaties hieromtrent geconfronteerd worden met een onverwerkt verleden er goed aan doen om de bijstand van een professional in te schakelen die ze kan bijstaan bij het verwerken van wat ze hebben meegemaakt en/of wat nu verteld wordt in de juiste context te kunnen plaatsen. In het kader van de cultuuromslag in de gymsport kun je, al dan niet anoniem, een melding of aangifte doen van psychische beschadiging, intimidatie, willekeur en uitbuiting bij het Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN) of bij de politie onder vermelding van gepleegde feiten als geweldpleging, mishandeling, bedreiging, discriminatie en misbruik. Ook vraagt gymnastiekunie DG/KNGU om vertrouwen in haar eigen onderzoek. Als je vertrouwen in deze organisaties of vertrouwens(contact)personen is geschaad of een reeds ingediende klacht onvoldoende of naar ontevredenheid is afgehandeld, wordt door professionals aanbevolen om het hogerop te zoeken bij externe professionals (buiten de sportwereld).

Een steeds groter wordende stroom (voormalige) topsporters uit diverse gymsporten – van Olympiërs tot WK- en EK-gangers – maar ook trainers, ouders en andere begeleiders spreken zich uit. Een aantal treedt uit de anonimiteit, zet een boodschap op de eigen social media of stapt naar de landelijke en/of regionale media om z’n verhaal te doen en over de pijnlijke ervaringen te spreken. Enkelen die al eerder verklaringen aflegden en/of een boek schreven over hun ervaringen met mishandeling en misbruik in de gymsport of onderzoek deden naar de misstanden worden uitgenodigd bij talkshows, journalen en panels en kunnen in meerdere of mindere mate hun verhaal doen.

De geest is wereldwijd uit de fles

Er is nu alle tijd en ruimte om de ellende in de sport breed te etaleren, want er worden kijkcijferrecords gebroken in deze sportloze zomer door de onderschatte ravage die deze uit de VS overgewaaide F5-tornado aan het aanrichten is in de Nederlandse en Belgische gymsportwereld. Door sommigen wordt dit momentum benut om een oproep te doen om juist nu de krachten te bundelen, met elkaar in gesprek te gaan en schoon schip te maken om de gymsporten te saneren en een kans op een nieuw leven te geven. Kritiek op de ontboezemingen en ontkenning van de misstanden is er ook. Er zijn zelfs internationale en nationale kopstukken maar ook mindere goden die de ophef zwaar overtrokken, uit hun context gehaald en gedateerd vinden. Turnsters in de huidige KNGU-selectie hebben tegelijkertijd exact dezelfde tekst op hun Instagram-account gezet, dit keer niet in het Engels, waarin ze de aandacht vestigen op hun prestaties en succes en een oproep doen om hun weg naar de Spelen niet dwars te liggen nu met dingen uit het verleden.

Hoe dan ook, de geest is wereldwijd en ook in de Lage Landen volledig uit de fles en de eens zo stilzwijgende gymsportwereld gooit alle muilkorven van de al dan niet opgelegde angstcultuur van zich af en laat zich niet meer afschrikken door wie of wat dan ook. Er worden getuigenissen afgelegd van wat hen overkomen is, van wat ze zagen of hoorden en er wordt gezegd wat ze er zelf van vinden. Dat is ongekend voor deze sinds mensenheugenis gesloten sportwereld, geregeerd door ijzeren gedragsregels volgens ongeschreven gewoonterecht, waarbij je je trainer nooit tegensprak of afviel in de buitenwereld, en leken en buitenstaanders die niet tot de vaste kern behoorden niets durfden te zeggen over misstanden en niemand een lans durfde te breken voor een ander, uit angst voor represailles en consequenties voor de eigen carrière of die van hun nazaten om uit de club of het team verbannen te worden, op welk niveau ook. De schok is groot, door de inhoud van de boodschappen maar ook omdat deze geopenbaard worden voor de ogen van het grote publiek.

Afstand genomen van turnbubbel

Steeds meer mensen en doelgroepen melden zich bij diverse media, ook bij GymPOWER, met hun verhaal en hun visie en vertellen openlijk wat hen is overkomen en wat ze ervan vinden: sporters die willen vertellen hoe trainers met hen omgingen en hoe zij ermee gedeald hebben; ouders die alle vertrouwen hebben in de trainer en club van hun kinderen maar ook ouders die ten tijde van de sportcarrière van hun kind(eren) psychische schade opliepen en door de huidige discussie weer worstelen met een schuldgevoel; of het gesprek hebben kunnen aangaan met hun nu volwassen kinderen die afstand hebben genomen van de turnbubbel en samen het topsportverleden eindelijk kunnen verwerken of althans de eerste stap daartoe kunnen zetten; trainers en begeleiders met wroeging over hun voormalige trainingsmethodes of juist met de overtuiging dat ze het goed gedaan hebben en voor mooie prestaties met sportplezier hebben gezorgd; juryleden die moe zijn van het in hun ogen verouderde systeem of juist opveren omdat er zoveel vooruitgang is geboekt de afgelopen jaren; voormalige sporters en nieuwe trainers en bestuurders, jong of jong van hart, die de situatie onderkennen en er klaar voor zijn om een lans te breken voor hun sport en de huidige generatie sportgenoten, hen op te vangen en te steunen maar ook de bakens te verzetten en nieuwe trainingsmethodes aan te boren waarin de sporter als mens centraal staat.

Er is in het verleden veel geroepen en gezegd en ook geschreven, maar vaak waren degenen die dat lef konden opbrengen, roependen in een woestijn zonder back-up die met hun ‘slecht nieuws’ al te vaak weggezet werden als incidentele eenlingen of mislukte sporters ‘uit op revanche’. Nu een van misbruik en mishandeling beschuldigde ex-bondscoach van Nederland en België zelf het boetekleed heeft aangetrokken en daarbij gezegd heeft dat er meer (bonds)trainers zijn die dat zouden moeten doen en ook de bond de plicht heeft hen aan de KNGU-gedragsregels te houden, komt in het kader van de internationale reuring de hele situatie in Nederland en België in een stroomversnelling die een tsunami veroorzaakt zonder weerga. Het gaat zo snel en reikt zo diep, het zit mensen zo hoog, dat het de vraag is of degenen aan het roer beseffen wat voor aardverschuiving hier nu plaatsvindt.

Nieuw onderzoek en oude meldingen

Gymnastiekunie DG/KNGU heeft afgelopen week, kennelijk naar aanleiding van de internationale commotie door de documentaires over de misstanden in de VS, aangekondigd een nieuw onafhankelijk algemeen en duur onderzoek in te stellen door een extern bureau naar grensoverschrijdend gedrag binnen de gymsport. Trainers en clubs zijn aangeschreven, sporters worden opgeroepen om zich te melden omdat als de bond niets weet ze ook niet zou kunnen optreden terwijl in een eerste reactie op de verklaring van Beltman de bond verklaarde de verhalen wel te herkennen. Het nieuwe onderzoek is een verrassende wending omdat al sinds 2013 het KNGU-meerjarenproject ‘Naar een veiliger sportklimaat’ heeft gedraaid waarin volgens onze bronnen jaarlijks honderden meldingen zijn gedaan waar voor zover we hebben kunnen nagaan niets uit is gekomen of nauwelijks iets mee is gedaan.

Technisch directeur Maurits Hendriks van de NOC*NSF en de Tweede Kamer in debat deden een duit in het zakje. De turnbond moet in de spiegel kijken en er moet een cultuuromslag teweeggebracht worden. De sportredactie van GymPOWER wordt al dagenlang overstelpt door reacties, meldingen en verklaringen. We zijn druk bezig met het zo integer mogelijk verwerken van de informatie en feiten en het toepassen van hoor en wederhoor om gefundeerd en met respect voor alle betrokkenen aan nieuwsgaring te kunnen doen. Daarbij hebben we ook de huidige bondscoach en de directeur van de DG/KNGU benaderd, die ons doorverwezen naar Gaby Haverkamp, de voorlichter ‘Pers & Media – Algemeen’ die op dit moment als woordvoerder van de gymnastiekunie optreedt. Haverkamp gaf echter aan dat ze onze in haar ogen zeker relevante vragen niet op korte termijn kon beantwoorden en verwees ons naar de infopagina van de KNGU over grensoverschrijdend gedrag. Er zullen in ieder geval gesprekken gepland worden met bondscoach Gerben Wiersma en bondstrainer Vincent Wevers naar aanleiding van de verklaring van voormalig Oranjeturnster Joy Goedkoop, live op tv bij NOS Sport.

Oproep om momentum te benutten

Reina Beltman, de dochter van trainers Gerrit Beltman en Marja Huijing, die zelf ook een eigen turncarrière en zwaar leven heeft gehad in de turnsportwereld heeft ook een statement afgegeven en riep iedereen op, inclusief nationale en internationale bonden,  om de huidige kans met twee handen aan te grijpen om de sport te redden: “Nu is het tijd voor verandering […]”. Naast vele andere sporters die onder Gerrit Beltman, Vincent Wevers en Gerben Wiersma hebben getraind en deze dagen hun stem en verhaal laten horen op landelijke tv, heeft zich ook Olympisch kampioen Sanne Wevers gemeld. De dochter van bondstrainer Vincent Wevers betuigde haar medeleven met de slachtoffers en riep ook op tot een goed onderzoek om de sport te saneren van misstanden.

In de tien jaar dat Stichting GymPOWER publicaties en andere activiteiten omtrent de artistieke sporten faciliteert, heeft de noodzaak van een veiliger sportklimaat met meer ruimte voor sportplezier en positievere coaching altijd hoog in het vaandel gestaan. Daarin is er een uitgebreid dossier opgebouwd. Plots praat heel Nederland en België erover en dat duidt aan dat dit het momentum is hiervoor in de sporthistorie. Bewust worden van wat er speelt is de eerste stap tot ontwikkeling en je bijdrage daarin leveren maakt je deel van de oplossing. Daarom stelt GymPOWER haar media beschikbaar voor wie al dan niet anoniem zijn of haar verhaal wil delen, met het doel een bijdrage te leveren tot verbetering van de gymsportcultuur.

Artikel © GymPOWER | Credit tekst © Therry da Silva | Credit beeldcitaat (cover): logo KNGU-project ‘Samen naar een veiliger sportklimaat’ 2013-2018

Sportredactie GymPOWER

Sportredactie GymPOWER

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.