DG/KNGU vraagt clubs/werkgevers Oranje-trainers te schorsen

DG/KNGU vraagt clubs/werkgevers Oranje-trainers te schorsen

BEEKBERGEN – Gymnastiekunie Dutch Gymnastics/KNGU heeft bekend gemaakt dat er komende maandag 10 augustus 2020 een brief aan de clubs wordt gestuurd die de werkgevers zijn van de trainers van haar gestopte topsportprogramma damesturnen. Hierin zullen de clubs formeel verzocht worden om ten behoeve van het ingestelde onderzoek hun werknemers te vragen hun trainerswerk te staken.  Er zou op vrijdag 7 augustus 2020 een collectieve informatiebijeenkomst zijn belegd met alle betrokken clubs om het besluit en het verzoek toe te lichten. De clubs hebben een week om de bond te laten weten wat ze gaan doen. Oranje-coach Wolther Kooistra van Turnz Amsterdam Gymnastics besloot dezelfde avond nog, ‘uit collegialiteit en piëteit, denkende aan het grote geheel’, vrijwillig zijn trainerstaken neer te leggen, zodat er ruim baan komt voor het onderzoek en structurele veranderingen in de Nederlandse gymsportwereld.

Volgens een mail van DG/KNGU van 7 augustus 2020 heeft topsportmanager Mark Meijer afgelopen week namens DG/KNGU met de desbetreffende clubs informele gesprekken te hebben gehouden om het besluit om het topsportprogramma te stoppen en het verzoek om de trainers een stap opzij te laten zetten, toe te lichten en kracht bij te zetten. “Daarop is verschillend gereageerd. Ze nemen ieder het verzoek mee terug in hun eigen bestuur. Voor ons is het nu afwachten wat het besluit gaat worden, afhankelijk daarvan komen wij later met een reactie.” De clubs hebben een week om te reageren naar de bond.

De clubs hebben een week om te reageren naar de bond.

Op de invulling van het kennelijk toch niet gestopte maar aangepaste topsportprogramma turnen dames vult de mail van DG/KNGU aan dat Meijer ook in gesprek is gegaan met de turnsters die nu in de ‘TeamNL-selectie’ zouden zitten. “Zij zijn teleurgesteld, verdrietig en strijdbaar.” Ondanks het feit dat ze zeggen het te snappen, “vinden ze het ook oneerlijk en dat is begrijpelijk.” Zoals Meijer al aankondigde op de persconferentie is hij bezig om, parallel aan het lopende onderzoek, zelf het probleem te tackelen dat DG/KNGU deed besluiten het topsportprogramma te stoppen: “We zijn volop met elkaar in gesprek en zoeken naar de beste oplossing.” In de mail van DG/KNGU wordt aangegeven dat er ondertussen op de verschillende topsportcentra doorgetraind wordt door topturnsters, hetgeen niet verschilt met de situatie zoals voorheen. Er wordt getraind onder leiding van clubtrainers en niet van Oranje-coaches. DG/KNGU is al decennia geleden afgestapt van een centraal trainingscentrum in Nederland voor de Oranje-turnselecties zoals vroeger op Papendal.

Er is in de afgelopen weken een groot aantal openlijke en anonieme verklaringen  gedaan door (voormalige) sporters en anderen uit de (inter)nationale gymsportwereld, waarbij werkmethodes en de handelswijze van trainers en bestuurders aan de kaak worden gesteld. Ze worden daarin bestempeld als onprofessioneel, intimiderend en beschadigend voor betrokkenen en de sportbeoefening. Doordat dit ook het landelijke nieuws haalde en het de afgelopen weken bleef beheersen, belegde DG/KNGU op 29 juli 2020 met spoed een persconferentie om bekend te maken per ommegaande het topsportprogramma damesturnen te stoppen en een extra onderzoek in te stellen naar grensoverschrijdend gedrag en intimidatie, aldus bondsbestuursvoorzitter Kempff.

“Uit piëteit en collegialiteit, denkende aan het grote geheel”

Volgens de NOS zou DG/KNGU bevestigd hebben dat het ingesteld onderzoek naar het handelen van de hierbij betrokken trainers zich beperkt tot bondscoach Gerben Wiersma en bondstrainer Vincent Wevers alsmede de andere trainers met enkele senior turnsters in de DG/KNGU-selectie: Patrick Kiens van SV Pax Hoofddorp c.q. NTC Haarlemmermeer, Frank Louter van Klaverblad TON Almelo c.q. Topturnen Oost, Wolther Kooistra van Turnz Amsterdam Gymnastics en Nico Zijp van Stichting Flik-Flak in Den Bosch c.q. Topturnen Zuid. Ondanks het verzoek aan de clubs om de trainers gedurende het onderzoek op non actief te stellen zouden ze nog niet worden gezien als verdachten of daders. Dat moet het ingestelde onderzoek nog uitmaken.

Beeldcitaat © NOS

Alleen Kooistra heeft gelijk aangegeven zelf zijn trainerstaken vrijwillig neer te leggen. Kooistra verklaarde tegenover de NOS zo bij te willen dragen aan de structurele veranderingen in de Nederlandse gymsportwereld, denkende aan het grote geheel. “Uit piëteit met de slachtoffers, opdat er geen ruis is in het onderzoek dat is aangekondigd, omdat onze sport aangeschoten wild is, en uit collegialiteit. Er zijn nu collega’s van Team.NL niet meer werkzaam en daar sluit ik me bij aan”. Zijn moedige stap kan rekenen op veel respect in de turnsportwereld.

Zijp gaf een interview met NRC, gepubliceerd op 5 augustus 2020, waarin hij verklaarde een schoon geweten te hebben en alleen zijn werk als Oranje-coach te zullen neerleggen als zijn club/werkgever hem dat vraagt en het in het belang van de Nederlandse turnsport is. Als clubtrainer zal hij gewoon verder gaan met zijn werk. Hij vindt dat er met betrekking het onderzoek naar de DG/KNGU-trainersstaf niet voldoende zorgvuldig gehandeld wordt en dat er in het algemeen al geoordeeld wordt voordat er iets is onderzocht. De directie van Stichting Flik-Flak in Den Bosch, de werkgever van Zijp bracht een persbericht uit op 7 augustus 2020, waarin aangegeven werd dat zij ingaan op dat verzoek van de KNGU: “Dit betekent concreet dat Zijp volgende week zijn taken gedurende het onderzoek (Veilig Sportklimaat) zal overdragen aan één of meerdere trainers/coaches. Op dit moment is de club volop in gesprek met een tweetal coaches. Flik-Flak zal volgende week bekend maken wie de TeamNL coach tijdelijkzal vervangen. Hoewel de club zich terdege bewust is van de gevolgen voor Tisha Volleman in haar traject richting de Olympische Spelen hebben we als club helaas in het groter belang hiertoe moeten besluiten.”

Complimenten voor monitoring door pedagoog bij trainingen

TON-voorzitter Han Kuiper verklaarde tegenover Tubantia dat Topturnen Oost-Nederland – waar trainers Vincent Wevers en Gerrit Beltman gewerkt hebben en waar vele turnsters getraind hebben die nu melding maken van toenmalige misstanden – achter de huidige hoofdtrainer Louter blijft staan, omdat er nu geen klachten over hem bekend zijn en er hard gewerkt is aan een veilig sportklimaat met o.a. monitoring door een pedagoog bij trainingen, wat de nodige complimenten oogstte van DG/KNGU. Uit een recente interne peiling zou volgens Kuiper blijken dat ouders vol lof zijn over Louter, die zelf vooralsnog niets wilde zeggen tegen de pers.

Het bestuur van SV Pax, waar een paar jaar terug naar aanleiding van klachten en meldingen een onderzoek naar het veilig sportklimaat is ingesteld bij het Instituut Sportrechtspraak (ISR), belegde al voor de persconferentie een interne bijeenkomst met trainers, sporters en ouders om de situatie te bespreken en de gelederen te sluiten. In een bericht d.d. 7 augustus 2020 op de website van SV Pax is een eigen verslag gepubliceerd over die bijeenkomst en ook over de kennelijk door DG/KNGU centraal belegde bijeenkomst met alle clubs/werkgevers van de Oranje-trainers waarnaar een onderzoek is ingesteld. Niet alleen topsportmanager Meijer maar ook voorzitter van het DG/KNGU-bestuur Monique Kempff was aanwezig om tekst en uitleg te geven over het genomen besluit en het verzoek aan het collectief aan clubs/werkgevers van de trainers om wiens schorsing DG/KNGU verzoekt. “Als clubbestuurders en verenigingsmanagers hebben we kunnen luisteren naar de uitleg en argumenten van het genomen besluit, de standpunten en vragen kunnen stellen. Er is gekeken naar mogelijkheden om in ieder geval vanuit deze verenigingen tot een gezamenlijk optreden te komen, waarbij juist belang is voor het grote geheel.” Niettegenstaande het feit dat het landelijke onderzoek juist het algemeen belang van de situatie beoogd te dienen.

Zelf actie voor collectieve beeldvorming grijs gebied topsport 

SV Pax betreurt dat een ongewenste pedagogische cultuur in de gymsportwereld zowel nationaal en internationaal met al haar problemen als een bom in het nieuws is gebarsten, en dit op deze manier de turnsport en betrokkenen wereldwijd grote schade kan toebrengen. Het belang voor grondig onderzoek en juiste nazorg per individu wordt erkend, waarbij gepleit wordt voor “een gezamenlijk optreden en een ander geluid laten horen met daarbij behorende acties.” SV Pax wil zelf actie ondernemen, met een leidende rol van DG/KNGU als partner, om zowel in de eigen club als met andere turnverenigingen een collectief beleid en beeld te scheppen in het grijze gebied binnen de topsport en de prestatiecultuur binnen het turnen door een didactisch plan op te stellen dat een veilig sportklimaat waarborgt voor alle verenigingen in Nederland. “Dan kan het ook uitgedragen worden en kunnen we er elkaar waar nodig direct op aanspreken en elkaar scherp houden! En hoeven we als topsportclubs niet steeds opnieuw in dezelfde valkuil te stappen en te denken dat sommige dingen er nu eenmaal bij horen.”

Over het verzoek van DG/KNGU om haar hoofdtrainer en werknemer Kiens een stap terug te laten zetten als Oranjecoach, wordt geen mededeling gedaan. Wel dat Kooistra van Turnz Amsterdam Gymnastics al besloten heeft mee te werken aan het verzoek van DG/KNGU. Volgens het bericht op de website van SV Pax: “De andere verenigingen onderzoeken en bespreken intern wat binnen hun eigen organisatie het beste past en wat daarvoor nodig is. Daarbij heeft iedere vereniging afzonderlijk uitgesproken zoveel mogelijk aan de wens tegemoet te komen en dat er niet gegarandeerd kan worden dat de uitkomst op de werkvloer hetzelfde is. Als SV Pax herkennen wij ons op dit moment structureel niet in de huidige meldingen en willen onze eerder ingezette koers verder doorvoeren. Wel wordt de noodzaak erkend dat er in de hele turnwereld nog stappen gemaakt moeten worden op gebied van pedagogisch prestatieklimaat en dit steeds onze aandacht nodig heeft.” 

Spagaat tussen clubtrainerschap en verantwoording bondscoach

Het topsportprogramma van DG/KNGU dat onder verantwoordelijkheid van technisch directeur/topsportmanager Meijer wordt uitgevoerd, beslaat meer leeftijdsgroepen dan senior selectieleden waarbij ook andere trainers zijn betrokken, vaak collega’s van de zes Oranje-trainers bij hun clubs en in TeamNL, zoals Janneke Wiersma-Bloembergen (de vrouw van de bondscoach, Oranje-coach bij de junioren en teammanager van de Nederlandse damesturnselectie) en José van der Veen (Oranje-coach bij junioren en senioren). Bij Topsport Noord, de club in Heerenveen waar vier turnsters van de huidige Oranje-damesturnselectie trainen, worden de twee dames ingezet om de trainingen door te laten gaan en nemen zij voorlopig waar voor Wiersma en Wevers. Er is door DG/KNGU geen uitleg gegeven aan de landelijke pers gedaan waarom zij al voor de landelijke info-bijeenkomst en de uitkomst van de gesprekken met de betrokken clubs/werkgevers al aan het werk konden om de bondscoach en bondstrainer te vervangen.

Strikt genomen heeft elke senior topturnster in de Nederlandse eredivisie wel de kans om zich in het Nederlandse team te turnen, maar het zijn de bondscoach en de bondstrainer die de beslissende stem daarin hebben. Half juli maakte de persvoorlichter topsport van DG/KNGU de trajectprocedure bekend voor instroom in de Oranje-damesturnselectie (op de Brabant Trophy op 31 oktober 2020 in Den Bosch en op de Nationale Instroom Test op 6 november 2020) en het EK-trajectselectie van maximaal tien turnsters, waarbij die door de bondscoach na een besloten training op 13 november 2020 aan zou wijzen. Deze procedure en trajectselecties zouden moeten leiden naar een senioren en een juniorenteam van elk vier turnsters die in december 2020 zouden meedoen aan de EK in Bakoe, Azerbeidzjan, wat op zich weer een kwalificatiemoment is in het Olympisch traject richting de Spelen van Tokio in juli 2021. Wie gaat er nu in de huidige situatie na het besluit van DG/KNGU die allesbeslissende keuze voor het Olympisch kwalificatietraject maken? Ook gezien het feit dat topturnsters doortrainen, begeleid door clubtrainers.

Topsportprogramma telt vele leeftijdsgroepen en Oranje-coaches

In het verleden is de beleidslijn aanbevolen om de landelijke functies van bondscoach en bondstrainer niet door een clubtrainer te laten bekleden om belangenverstrengeling te voorkomen en objectiviteit in het selectieproces te waarborgen. Bondscoach Gerben Wiersma deed destijds daarom een stapje terug als clubtrainer van Heerenveen en richtte zich volledig op het bondscoachschap waarbij hij alleen aan de topsportmanager/technisch directeur en de topsportselectiecommissie van DG/KNGU verantwoording aflegt. Als deze beleidslijn en besluit nog steeds geldt, dan rijst de vraag of de DG/KNGU-selectieleden/topturnsters in Heerenveen in feite niet allang onder leiding van clubtrainers hadden moeten trainen, maar ook waarom er nu geen andere oplossing gezocht wordt om de taken van de geschorste bondscoach en de bondstrainer van DG/KNGU – gaande het onderzoek dat vijf maanden gaat duren en de periode voor het Olympisch selectietraject overlapt – over te laten nemen door niet bij het topsportprogramma en niet bij de betreffende clubs en topsportcentra betrokken onafhankelijke trainers/coaches uit binnen- of buitenland. Wie gaat er anders uiteindelijk gaande het onderzoek naar alle Oranje-coaches de keuze maken welke turnsters zich mogen kwalificeren voor het Olympisch team van Nederland?

Vooralsnog gaat het op dit moment allereerst om de arbeidsrechtelijke en financiële consequenties voor de trainers in dienst van de betrokken clubs die meewerkten aan het nationale topsportprogramma van de Nederlandse gymnastiekunie. Kun je werknemers van anderen maandenlang schorsen of op non actief stellen zonder aangifte en veroordeling van een rechter of gaande een tuchtrechtelijk onderzoek?  De rechten en plichten conform de CAO Sport van deze trainers liggen in de weegschaal, afgewogen tegen het algemeen belang om tot onafhankelijke waarheidsvinding en bewustwording te komen of zij daadwerkelijk hebben bijgedragen aan de kennelijke angstcultuur onder de vleugels van de bond. Een lastige spagaat.

Update zondag 9 augustus 2020: Ook Topturnen Oost Nederland (TON) in Almelo heeft volgens publicaties door o.a. RTV Oost haar steun toegezegd aan het onafhankelijk onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag en intimidatie in de gymsportwereld. Op verzoek van de KNGU heeft de club als werkgever van trainer/coach Frank Louter hem een stap terug te laten doen. Louter zou geen verdachte zijn in het lopende onderzoek volgens de KNGU. Voor de duur van het onderzoek zal hij de twee TON-turnsters in de KNGU-selectie geen training geven. De topsportmanager van de KNGU zou willen bijdragen om een extra trainer in Almelo in te zetten om de taken van Louter over te nemen.

Update dinsdag 11 augustus 2020: Vooralsnog is SV Pax Hoofddorp, de werkgever van Oranjetrainer Patrick Kiens tot nu toe de enige club die haar trainer (nog) niet heeft gevraagd om een stap terug te doen in het belang van het onderzoek en op verzoek van de KNGU.

Update woensdag 12 augustus 2020: In een bericht op haar website liet het bestuur van SV Pax Hoofddorp weten vooralsnog niet te zullen voldoen aan het verzoek van DG/KNGU om hoofdtrainer/werknemer Patrick Kiens een stap terug te laten zetten in verband met het onderzoek naar het gedrag en handelen van de trainersstaf van de nationale damesturnselectie. De club heeft ook besloten de trainingen voor topturnsters van diverse leeftijden uit de DG/KNGU-selectie die bij de club onder leiding van Kiens trainen te laten doorgaan. Het bestuur van SV Pax wil eerst meer informatie en dat DG/KNGU het geopende onderzoek eerst regelt naar de visie van de club zodat dit op zuivere en juiste gronden gebeurt, voordat er nagedacht wordt over de noodzaak aan het verzoek van de bond te voldoen.

Wordt vervolgd.

Artikel © GymPOWER | Credit tekst © Therry da Silva | Credit gebruikte info en citaten (zie ingesloten links): verslaggevers en journalisten van © NOS, © NRC, © Tubantia en © De Limburger ; persberichten © KNGU en © SV Pax Hoofddorp | Bijschrift persfoto archief © GymPOWER | Fotograaf © Therry da Silva : Oranje-coaches Frank Louter van TON Almelo, Daymon Montaigne-Jones van SV Pax Hoofddorp en Janneke Wiersma van Topturnen Noord Heerenveen coachen de Nederlandse damesturnselectie op een internationale wedstrijd

Sportredactie GymPOWER

Sportredactie GymPOWER

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.